زندگینامه: ال چه گوارا (1928-1967)

 همشهری آنلاین – آرش نهاوندی:
"ال چه هستم و زنده‌ام بیش از مرده‌ام ارزش دارد."

این کلماتی بودند که چه گوارا در روز پیش از اعدامش علیه نظامیانی که وی را دستگیر کرده بودند، به کار برد.آن چریک  دربند در آن لحظات نمی‌توانست این تصور را از ذهن بگذراند که پس از مرگ بدل به یک افسانه خواهد شد.

در مخیله‌اش حتی نمی‌گنجید که صنایع کشور‌های سرمایه دار از افسانه وی اسطوره خواهند ساخت.

تنها یک سال پس از کشته شدن چه گوارا، دانشجویان آمریکایی و اروپایی تصویر وی را که به پرچم‌ها الصاق شده بود، به نشانه اعترض در فضای دانشگاهی کشور‌های غربی به هوا بلند کردند. تصاویر وی از سوی میلیون‌ها نقر به چاپ می‌رسید. اسطوره چه دیگر در سراسر جهان قابل فروش بود.

ال چه گوارا کودکی بود ضعیف و رنجور که از بیماری آسم رنج می‌برد. او به دلیل ابتلا به این بیماری به جای مدرسه رفتن در خانه کنار مادرش ماند.

در واقع معلم اصلی سال‌های اولیه اموزش ال چه مادرش بود. زمانی نیز که به دانشگاه راه یافت، هنوز به سیاست بی علاقه بود.

در واقع ارنستو ال چه گوارا در ابتدا و در لباس یک توریست معمولی بدون آنکه علاقه و درک خاصی از مسائل سیاسی داشته باشد در سراسر آمریکای لاتین به سیر و سیاحت پرداخت.

گشت و گذار در میان قبایل سرخپوست شمال آرژانتین نقطه آغاز سفری بود که او را از نظر شخصیتی دگرگون می‌ساخت.

این دانشجوی رشته پزشکی پس از بازگشت از سفر خود به کشور‌های شیلی، پرو، کلمبیا، ونزوئلا و میامی در ایالات متحده در یادداشت‌هایش نوشت: حس می‌کنم بوی خاک و خون دشمنم مرگ، به مشامم می‌رسد.

در سال 1953 ال چه به مکزیک رفت و در آنجا با یکی از همراهان مارکسیستش هیلدا گادئا آشنا شد. هیلدا گادئا فردی است که بعدها ال چه را به نیکو لوپس انقلابی مکزیکی معرفی کرد و این یکی نیز وی را با فیدل کاسترو آشنا کرد.

پس از کودتای سیا (سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا) در مکزیک، ال چه به نهضت مقاومت مکزیک پیوست.

در مزرعه‌ای واقع در خالیسکو ال چه برای اولین بار توسط سرهنگ آلبرتو بایو آموزش‌های چریکی دید.ال چه در مزرعه خالیسکو استعداد‌های نهفته خود در زمینه آموزش‌های نظامی را به نمایش گذاشت.

در سال 1956 و زمانی که ال چه به همراه فیدل کاسترو و با کشتی گرانما پا به کوبا گذاشت، دیگر یکی از رهبرانی بود که برای سرنگونی دیکتاتور کوبا باتیستا برگزیده شده بودند.

از آن زمان به بعد در تاریخ از ال چه به عنوان مرد مورد اعتماد کاسترو یاد می‌شود. نتیجه این اعتماد سپردن فرماندهی نیرو‌های انقلابی به ال چه در نبرد سانتا کلارا بود.ال چه گوارا پس از اعدام

در نبرد سانتا کلارا پیروزی قطعی برای انقلابیون کوبایی رقم خورد. پس از پروزی انقلاب کوبا ال چه مدتی را به عنوان یک سیاستمدار و در مقام رییس زندان لاکابانیا در هاوانا پایتخت کوبا انجام وظیفه می‌کرد.

ال چه در کوبا و در لباس سیاتمدار کوتاه مدتی دوام آورد و در سن 35 سالگی این کشور، زن و فرزندان و مقام سیاسی خویش را برای رسیدن به هدفی بزرگتر ترک کرد: انقلاب در سراسر قاره آمریکای جنوبی.

ال چه اما نتوانست به اهداف خود در رهبری یک انقلاب سراسری در آمریکای لاتین برسد.

در سال 1967 توسط کماندوهای بولیویایی که در آمریکا تعلیم دیده بودند، دستگیر و سپس توسط آن‌ها اعدام شد.

ال چه در حالی که در برابر جوخه آتش قرار گرفته بود و می‌دانست دیگر آخرین لحظه عمر فرا رسیده خطاب به سربازانی که لوله تفنگ‌هایشان را برابرش گرفته بودند، گفت: حواستان را خوب جمع کنید و خوب نشانه گیری کنید که دارید یک مرد را می‌کشید. این کلمات آخرین کلماتی بودند که 9 اکتبر 1967 از دهان ال چه گوارا خارج شدند.

منبع: ال موندو

زندگینامه: آلفرد برنارد نوبل (1833-1896)

آلفرد برنارد نوبل (Alfred Bernard Noble) در 21 اکتبر سال 1833 در شهر استکهلم سوئد چشم به جهان گشود.

وی در 8 سالگی به همراه خانواده عازم روسیه شد. از همان کودکی نشانه‌های علاقه به علوم و به ویژه شیمی در وی پدیدار شد.

آلفرد آموخته‌هایش را به شکل خودآموز فراگرفت و هیچگاه در دانشگاه تحصیل نکرد. در سال 1863 به سوئد بازگشت و در کارگاه پدر در هلنبورگ به عنوان شیمیدان مشغول به کار شد. او در تولید صنعت مواد منفجره نیتروگلیسیرین موفقیت بسیاری بدست آورد.

در سال 1864 انفجاری منجر به ویرانی کارخانه و مرگ چند نفر از جمله برادر جوانترش شد. پس از آن که کارخانه‌هایی در آلمان و نروژ ساخته شدند، آلفرد در سال 1867 اختراع نوعی از نیتروگلیسیرین به نام دینامیت را به ثبت رساند. در دینامیت او نیتروگلیسیرین جذب خاک دیاتومه جامد بی‌اثری شده بود، از این رو کارکردن با آن ایمن‌تر بود. این اختراع به سرعت کار ساخت و سازها را در بسیاری از کشورها بهبود بخشید.

نوبل در سال 1875 ژلاتین منفجرشونده قویتری را ارائه داد که در آن نیتروگلیسیرین با نیتروسلولز، ژلاتینی شده بود. اختراع وی طرحهای بزرگ راه‌سازی مانند کانال کورینث و تونل گوتارد را امکان‌پذیر ساخت. آلفرد مردی تنها، غالباً بیمار، فروتن، کمرو و دوستدار انسان‌ها بود. او در 10دسامبر سال 1896 پیش از تحقق ایده‌هایش در منزل شخصی‌اش واقع در سن رمو ایتالیا چشم از جهان فرو بست.

در قسمتی از وصیتنامه نوبل آمده: تمام دارایی‌ام طبق آنچه درپی می‌آید تقسیم شود. این سرمایه به شکل اوراق بهادار معتبر توسط کارگزارانم از طریق تأسیس یک صندوق به عنوان جایزه سالانه به کسانی اعطا شود که طی سال گذشته خدمت بزرگی به جامعه انسانی کرده باشد. [یادبود آلفرد نوبل]

جایزه مزبور به 5 قسمت مساوی تقسیم شود و هر یک از آنها به یکی از موارد زیر اختصاص داده شود:

  • یک سهم برای کسی که مهمترین اختراع یا اکتشاف در زمینه علوم فیزیک انجام داده است.
  • یک پنجم برای کسی که مهمترین یا مفیدترین اکتشاف را در زمینه علم شیمی انجام داده.
  • یک سهم برای کسی که مهمترین کشف در رشته فیزیولوژی یا پزشکی انجام داده باشد.
  • یک پنجم برای کسی که برجسته‌ترین اثر ادبی را خلق کند.
  • یک سهم باقیمانده به کسی تعلق گیرد که بیشترین یا بهترین اقدام را برای ایجاد صلح و برادری و فروکاستن آتش دشمنی بین ملت‌ها و برقراری دوستی انجام دهد.

مشخصات جایزه نوبل

جایزه نوبل شامل مدال افتخار و دیپلم شخصی و مبالغی وجه نقد است. طبق بند چهارم اساسنامه بنیاد نوبل بیش از 3 نفر نمی‌توانند در جایزه سهیم باشند. جایزه تنها به کسانی که در قیدحیات هستند تعلق می‌گیرد، مگر آنکه نامزدی شخص وفات یافته پیش از مرگش اعلام شده باشد. مراسم اهدای جایزه در سالن کنسرت استکهلم برگزار می‌شود و پادشاه وقت سوئد شخصاً دیپلم و مدال و سند تأییدکننده مبلغ جایزه را به دست برندگان می‌دهد.

دیپلم افتخار فیزیک - شیمی توسط آکادمی سلطنتی علوم سوئد و دیپلم فیزیولوژی یا پزشکی توسط انستیتو کارولینا تهیه می‌شود. صحافی دیپلم‌ها بر عهده صحافی hassler  و falth است. جلدها از چرم بسیار مرغوب بز است.

دیپلم فیزیک دارای جلد آبی رنگ و دیپلم شیمی و فیزیولوژی یا پزشکی دارای جلد قرمز است. به علاوه خوشنویسان آرمی که از ترکیب حروف اول اسم شخص تشکیل می‌شود را روی هر یک از دیپلم‌های اختصاصی برندگان حکاکی می‌کنند. دیپلم‌ها درون جعبه‌ای از جنس مقوا که به منظور حفظ دیپلم‌ها طراحی شده قرار می‌گیرند. ابعاد دیپلم نیز 23در 35 سانتی‌متر است.

طبق اساسنامه بنیاد نوبل که با حضور پادشاه وقت سوئد در تاریخ 29 ژوئن1900 تنظیم شده است، هیأت اهدای جوایز موظف به تقدیم حواله مبلغ جایزه، دیپلم و مدال و تقدیرنامه اختصاصی به برندگان می‌باشد.


مرکز اهدای جایزه نوبل

مدال نوبل فیزیک - شیمی - فیزیولوژی یا پزشکی و ادبیات توسط مجسمه‌ساز و کلیشه‌ساز مشهور سوئدی - اریک لیندبرگ - و مدال نوبل صلح توسط مجسمه‌ساز نروژی گوستاو ویگلند طراحی شده است.

در یک طرف مدال سوئدی تصویری از نوبل و طرف دیگر آن سالروز تولد و مرگ نوبل با حروف لاتین نگاشته شده است.

این مدال تا سال 1980 به وزن 200 گرم، قطر66 میلی‌متر و از طلای 18 عیار تهیه می‌شد. از آن زمان تاکنون مدال از ترکیبی از طلای 18عیار و 24 عیار تهیه می‌شود.

در سال 1900مبلغ جایزه 150800کرون سوئد بود که در سال 1923 به کمترین حد خود یعنی 115000 کرون کاهش یافت. اما در سالهای اخیر این مبلغ به طور قابل توجهی افزایش پیداکرده است. 1میلیون کرون در سال 1981، 2میلیون در سال 1986، 3 میلیون کرون در سال 1989، 4 میلیون کرون در سال 1990، 6 میلیون کرون در سال2000 و از سال 2001 ده میلیون کرون در هر رشته به برندگان اهدا می‌شود.